İstihdam Ne Demek?

İstihdam ne demek ya da istihdam nedir sorularına “Çalışma çağındaki bireylerin iş hayatına ve üretim faaliyetlerine katılması” şeklinde yanıt verilebilir. İstihdamın tam tanımı emeğin bir iş veya görevde kullanılması şeklindedir. Ancak kavram, sektörlere göre değişik anlamlar ifade edebilir. Sıklıkla ekonomi alanında kullanılan istihdam, iş gücünün belirli zamanlarda veya sürekli olacak şekilde çalıştırılmasıdır. Tam, kayıt dışı, eksik ve aşırı olmak üzere dört farklı türe sahip olan istihdamın artması, işsizliğin azalması anlamına gelir. Bu nedenle özellikle gelişmiş ülkelerde istihdamın çok daha yüksek olduğu ve işsizliğin de minimum seviyede tutulduğu görülür.

Ekonomik büyüme, istihdamın artmasının nedenleri arasında yer alır; zira kişi başına üretilen mal ya da hizmet miktarındaki artış ekonomik büyümeyi destekler. Böylece üretim faaliyetleri artar ve iş gücüne daha fazla ihtiyaç duyulur. Bu da istihdamın artması anlamına gelir. 

İstihdamın Ekonomiye Katkısı Nedir?

İstihdamın incelenmesi, bir ülkenin ekonomisini derinlikli bir şekilde analiz edebilmeyi olanaklı hale getirir. Gelişmiş ülkelerde istihdamın çok daha yüksek olduğunu söylemek mümkündür. Ayrıca istihdamın yüksek olduğu ekonomilerdeki çalışan üretim mekanizması çok daha verimli bir şekilde ilerler. İstihdamın ekonomiye katkıları şu şekilde incelenebilir:

• İstihdam, bireylerin kazanç elde etmelerini sağlar. Böylelikle kişi, elde ettiği gelir ile harcama yapabilecek seviyeye ulaşır. Bu tür harcamalar da ekonomiye olumlu etkide bulunur.
• İstihdam oranı artarken paralel olarak devletin elde ettiği vergi gelirleri de artış gösterir. Devletin daha fazla vergi geliri elde etmesi kamu hizmetleri ve altyapı yatırımları başta olmak üzere pek çok harcama için finansmana ulaşılmasını sağlar.
• İş gücü etkin bir şekilde kullanıldığında ülkenin üretim kapasitesinde de artış meydana gelir.
• Yüksek istihdam oranı sayesinde ülkedeki refah oranı yükselir. İşsizlik azaldığından suç oranları da aynı şekilde düşüşe geçer.
• İstihdam, ülkenin teknolojik gelişim düzeyini olumlu yönde etkiler. Eğitimli iş gücü, işletmelerin inovatif teknolojiler geliştirmesini destekler.
• İstihdam artarken bir yandan da ülkedeki üretimde artış meydana gelir. Ayrıca istihdam edilen iş gücünün daha rekabetçi ürünler ortaya koyması mümkündür.

Belirtilen hususların her biri, istihdamın artmasıyla ortaya çıkan avantajlardır. Artan istihdam pek çok alanı doğrudan etkiler. Bu nedenle bir ülkede istihdamın artması için inovatif çözümler geliştirilmesi son derece önemlidir. 

İstihdam Oranı Nedir?

İstihdam ne demek sorusu ile yakından alakalı olan bu oran, genel olarak iş gücüne katılımın yüksek olup olmadığını ifade eder. Bir ülkedeki belirli bir yaş grubundaki nüfusun çalışan kısmının çalışma çağındaki toplam nüfusa oranı olarak da tanımlanabilir. Ülkelere göre farklılık göstermekle birlikte 15-64 gibi geniş bir yaş aralığına sahiptir.

Eğer bir ülkede istihdam oranı yüksekse bazı olumlu sonuçlar meydana gelir. Bu sonuçlar ana hatlarıyla şu şekildedir:

• Ülkenin ekonomik büyümesine ciddi oranda katkı sağlar.
• İş sahibi olan bireyler yaşam standartlarını iyileştirir. Bu ise kişisel ve toplumsal huzuru olumlu yönde etkiler.
• İşsizlik oranının azalmasını sağlayarak toplumdaki ekonomik eşitsizliklerin minimize edilmesini destekler.
• İş güvencesi ve sosyal haklarda gelişmeler meydana gelir.

İstihdam oranının azalması ise tam tersi sonuçlara neden olur. Öncelikli olarak ekonomik durgunluk döneminin oluşmasına sebebiyet verir. İşsizlik oranı artar. Daha az kişi çalıştığından gelir vergileri azalır. Öte yandan bireysel tüketim harcamalarında düşüş meydana gelir. Bunların tamamı, insanların mutsuz olmasına ve sosyal huzursuzluğa sebebiyet verir. İstihdam oranı nedir sorusu dahilinde bu verinin tüm bu hususları doğrudan etkilediğini belirtmek mümkündür. 

İstihdam Oranı Nasıl Hesaplanır?

İstihdam ne demek, istihdam oranı nasıl hesaplanır soruları dahilinde genel olarak şu tür bir formül hesaplama işlemlerinde kullanılır:

İstihdam oranı (%) = (İstihdam edilen kişi sayısı / Çalışma çağındaki nüfus) x100

Örneğin çalışma çağındaki nüfusun 20 milyon olduğu varsayalım. İstihdam edilen kişi sayısı da 10 milyon olsun. Bu veriler formülde ilgili yerlere eklendiğinde şu şekilde bir sonuç ortaya çıkar:

İstihdam oranı = 10.000.000 / 20.000.000 x100

Yani çalışma çağındaki nüfusun %50’si istihdam edilmiş olur. 

İstihdam Türleri Nelerdir?

İstihdamda farklı türler bulunmakta olup istihdam ne demek sorusu dahilinde bu türlerle ilgili detaylı bilgi edinmek önemlidir. İstihdam türleri şu şekilde sıralanabilir:

• Tam İstihdam: Bir ekonomide çalışmak isteyen tüm bireyler yeteneklerine uygun iş bulur.
• Kayıt Dışı İstihdam: Çalışanlar sosyal güvenlik sistemine kayıt edilmez.
• Eksik İstihdam: Bireyler eğitim durumları, yetenekleri ya da isteklerine uygun işlerde çalışmazlar.
• Aşırı İstihdam: Mevcut ihtiyaç düzeyinin üzerinde istihdam gerçekleşmesidir. 

Tam İstihdam

Tam istihdam, gelişmiş ülkelerde görülür. Bir ekonomide çalışmak isteyen kişilerin neredeyse tamamı yetenekleri ya da isteklerine göre iş bulabiliyorsa tam istihdam ortaya çıkar. Eğer bir ülkede tam istihdam oluşmuşsa potansiyel üretim kapasitesine de ulaşılmıştır. Ayrıca iş gücü son derece verimli kullanılır. Bu durum, ülkedeki genel refah seviyesinin artmasını da olumlu yönde etkiler. İşsizlik seviyesi ise doğal işsizlik 

Kayıt Dışı İstihdam

Kayıt dışı istihdam, çalışanların resmi iş gücü piyasasına dahil edilmediği durumlarda ortaya çıkar. Çoğunlukla yasal düzenlemelere uymaktan kaçınma durumlarında kayıt dışı istihdam meydana gelir. Kayıt dışı bir şekilde çalışan kişiler sosyal haklar ve emeklilik başta olmak üzere birçok haktan yoksun kalır. Ayrıca iş gücü resmi verilere dahil edilmediğinden ülkenin ekonomik büyüklüğüne dair doğru bir sonuca ulaşılamaz. Bu durum, analizlerin profesyonel bir şekilde yapılamaması anlamına gelir.

Eksik İstihdam

Eksik istihdam, bireylerin yetenekleri ya da isteklerine uygun iş bulamamaları veya isteyerek daha düşük nitelikli işlerde çalışmalarını ifade eder. Bu terim, daha çok yüksek becerilere sahip bireylerin düşük beceri gerektiren işlerde çalışması şeklinde tanımlanabilir. İstememesi halinde kısmi zamanlı çalışan kişiler de eksik istihdam kapsamında değerlendirilir. Bu tür bir istihdam ekonomik verimliliğin azalmasını doğrudan etkiler. Dolayısıyla eksik istihdamın ortaya çıktığı ülkelerde hem bireysel hem de toplumsal anlamda çeşitli sorunların meydana geldiğini belirtmek mümkündür.

Aşırı İstihdam

Aşırı istihdam, şirketlerde çalışan kişilerin mevcut ihtiyaç düzeyinin üzerinde olması durumunu ifade eder. İşletmelerde normalde olması gerekenden fazla çalışan olduğu için olması gereken çalışan maliyetinden daha yüksek maliyet ortaya çıkar.