Multinet UP Editör

Yazar:

Multinet UP

Editör

22.09.2020
4 Dakika Okuma Süresi

Yan Haklar ile Çalışanlarınızın Motivasyonunu Artırın

Çalışan motivasyonu, işletmelerin verimliliğini doğrudan etkileyen faktörler arasında yer alıyor. Bu durumun farkında olan işletmeler, çalışan motivasyonunu artırabilmek için çeşitli yöntemler uyguluyorlar. Ücret, prim, ödül gibi araçların yanı sıra, özellikle yeni nesil (Y ve Z kuşakları) için en az bu araçlar kadar etkili olan yan haklar da öne çıkıyor.

Özellikle pandemide düşen motivasyonun kurtarıcısı olarak gelen bu konu, insan kaynakları ekiplerinin kullandıkları çözümler arasında.

Avrupa ve Amerika’da uzun süreden beri çalışanlara sunulan yan haklar, ülkemizde de son dönemde işletmeler tarafından çalışanlarına sunulmaya başlandı. Yapılan araştırmalara göre, Türkiye’deki her 5 kurumsal firmadan 1 tanesi, çalışanlarına esnek yan haklar sunmakta ve bu sayı her geçen gün artmaktadır.

En son Kariyer.net’in CURIOCITY Research & Consultancy iş birliğiyle yaptığı araştırmada yan hak kavramının pandemi sonrasında arttığı görülüyor. Yapılan bu inceleme ile gelecekte şirketler için birçok yapının değişeceği aşikar.

Kariyer.net’in CURIOCITY Research & Consultancy Araştırması

Peki, yan hak kavramı konusunda ne kadar bilgiliyiz? Bu yazımızda bu kavramın en ince detaylarına kadar inen bir rehber hazırlayacağız. Yan hak kavramının çıkan sonuçlar dışında hangi önemlere sahip ve bu konuda neler yapabileceğinizi anlatacağız. Hadi o zaman başlayalım!
 

Yan Hak Kavramı Nedir?

Yan haklar, çalışanlara maaş dışında verilen ek yardımlar olarak tanımlanabilir. Zorunlu olarak verilen ile birlikte, işveren tarafından gönüllü olarak verilen yan haklar da mevcuttur. Gönüllü olarak verilen ve çalışanın kendisinin özel olarak seçebildiği haklara günümüzde esnek yan hak şeklinde betimlenir.
 

Yan Haklar Nelerdir?

Yukarıda da belirttiğimiz üzere zorunlu ve gönüllü olarak ayrılan yan hakları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz;
 

  • Sağlık Sigortası (Zorunlu)
  • Yemek Ücreti
  • Tatil Paketleri
  • Doğum Günü İzni
  • Yol Ücreti
  • Spor Kulübü Üyelikleri
  • Online Abonelikleri (Dizi, müzik vb.)
  • Gıda Yardımları
  • Hediye Kartları / Çekleri
  • Başarı / Kıdem Ödülleri
  • Ek Doğum İzni
  • Kişisel Gelişim Yardımları
  • Yakıt Kartları
  • Teknolojik Cihazlar

MultiGift hediye kartı başvuru

Yan Hak Uygulamalarının Faydaları Nelerdir?

Yan hak uygulamaları temelinde şirket kültürünü oluşturmayı amaçlar. Bir çalışan ne kadar uzun bir süre bir şirkette kalırsa o şirket içinde şirket kültürünün oluşmasına yardımcı olur. Bu amaçla yan haklar turn-over’ı azaltma ve çalışanı motive etme konuları ile doğrudan alakalıdır. Bu şekilde baktığımızda yan hakların faydasını çalışan motivasyonunu yükselterek çalışan bağlılığı doğal olarak turn-over yüzdesini azaltılmasına yardımcı olması olarak özetleyebiliriz.

Yan haklar ve esnek yan haklar, hızlı bir şekilde iş değiştirme eğiliminde olan Y ve Z kuşağı içerisinde yer alan çalışanlar başta olmak üzere, tüm çalışanların bağlılığını artırıcı etkiler görülmesine olanak tanımaktadır. Çalışanın beklentilerine uygun bir yan hak seçimi yapabilmesi, işletmenin kendisinin yerine karar vermesinden daha fazla motive edici olmakta; çalışanın kendisini değerli hissetmesini sağlamaktadır.

Esnek yan haklar, mevcut çalışanların bağlılığını artırdığı gibi, iş arayan kişilerin başvuruda bulunacakları şirketleri seçmesinde de etkin bir rol oynamaktadır. Rekabetin çok yüksek seviyede olduğu günümüzde, birçok işletme yetenekli çalışanları kendine çekebilmek için esnek yan hakları kullanmaktadır.

Esnek yan hakların bir diğer faydası ise, işletmenin ücret maliyetlerini düşürücü etkiye sahip olmasıdır. Çoğu durumda, ücretlere zam yapmak yerine kişiselleştirilmiş esnek yan haklar sunarak hem çalışan motivasyonu artırılabilmekte hem de ücretlerdeki artışa oranla çok daha düşük maliyetler ortaya çıkabilmektedir.

Çalışan Beklentisi ve Yan Hakların Önemi
 

Yapılan araştırmalara göre özellikle bir çalışanın genel olarak beklentileri aşağıdaki gibidir:
 

  • Çalışma ortamının motive edici olması,
  • Yan hak uygulamalarının çeşitlendirilmesi,
  • Çalışanların yapılan işlerde takdir edilmesi,
  • İş-özel hayat dengesinin kurulması,
  • Kişisel gelişim ve eğitim fırsatlarının sunulması,
  • Yetenek ve yetkinliklere göre uygun iş tanımının sunulması,
  • Esnek çalışma koşullarının sağlanması,
  • Motivasyon ile çalışanın kariyerinde ilerlemesi,

Özellikle araştırma yan hak konusu ve esnek çalışma konusunun pandemi sonrası artması bu iki konunun iş hayatında nasıl değişimler yaşayacağımız konusunda merak uyandırıyor.

Yeni Çalışma Modelleri ile Yan Hakların Değişimi

Pandemi değişen sistemlerden biri de çalışma modelleri. Esnek çalışma, hibrit çalışma, evden çalışma gibi birçok modelin öne çıktığı bu dönemde şirketlerin şartlara uyum ve çalışan motivasyonunu arttırma da sıkıntılarını da beraberinde getirdi. Bu noktada yan haklar şirketlerin motivasyon için çözümü oldu.

Haliyle birlikte standart olarak verilen yan hakların dışında ek ve farklı yan haklar isimleri duyulmaya başlandı. Şirketler evden çalışan personellerinin elektrik, internet gibi ihtiyaçlarının artmasına destek olmak için planladıkları sistemler oldukça duyduğumuz yapılardan. Ergonomik konular ve çalışanların bu konuda beklentilerine baktığımızda evden çalışan personelerin mobilya, ofis sandalyesi, monitör gibi birçok ihtiyacı da özellikle arttı. Beyaz yakalı personeller için daha çok tercih edilen bu yöntemlerin mavi yaka personellerinde daha farklı şekilde tercih edildi.

Yan Haklar ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Çalışanlara yol ve yemek ücreti sunmak zorunlu mudur?

Hayır, zorunlu değildir. Eğer çalışan ile yapılan iş sözleşmesinde ekli ise bu yan hakların verilmesi zorunludur.

Evden çalışma döneminde yan haklar devam eder mi?

İş sözleşmesinde geçerli olan yan haklar evden çalışılan dönemde de devam eder.
 

Evden çalışma yapılırken yemek parası kesilebilir mi?

Eğer, çalışan ile yapılan iş sözleşmesinde yemek parası sözleşmeye dahil ise kesilemez.
 

Evden ve ofisten çalışanlara ayrı ayrı yan haklar yapılabilir mi?

Her bir çalışanınızın ihitiyacına özel yan haklar oluşturulabilirsiniz.
 

En çok tercih edilen yan haklar nelerdir?

İşletmelerin sunabilecekleri birçok yan hak mevcuttur. Bu noktada önemli olan, çalışanların beklentilerini karşılayan yan haklardır. Bu nedenle, esnek yan haklar her işletmede ve hatta her çalışan için farklılık gösterebilmektedir çalışanlarınınız ihtiyaçları için en doğru seçimler insan kaynakları ve çalışanların dahil olduğu bir karar mekanizması ile belirlenebilmektedir.

Günümüzde en çok tercih edilen yan haklar yemek ücreti, yol ücreti, doğum gününe özel izinler ve hediyeler, evlilik hediyeleri örnek gösterilebilir. Geçmiş yıllarda en fazla rağbet gören yan haklar arasında özel sağlık sigortası, bireysel emeklilik, check-up gibi uygulamalar yer alırken, günümüzde bu yan haklardan sadece özel sağlık sigortası popülerliğini korumakta; diğer yan hakların yerlerini ise hediye çeki, yakıt kartı, seminer, sertifika programı, hediye tatil gibi uygulamalar almaktadır. Bu uygulamalar arasında yer alan hediye çeki ve yakıt kartı gibi seçenekler, vergi istisnaları ile de öne çıkmakta; firmalara önemli vergi avantajları sağlamaktadırlar.
 

Resmi tatillerde yan haklarda kısıtlama yapılır mı?

İş sözleşmesinde aksi belirtilmediği sürece tatil günlerinde çalışılmış görünmektedir. Dolayısıyla yan haklarda devam etmektedir.

Submitted bymultinet-hoston22.09.2020

Şirketinizin ihtiyacına uygun çözümlerimizden faydalanmak için tıklayın

Teklif İste
Yukarı Çık