Ticari araçlar yük, eşya ve yolcu taşımak amacıyla kullanılan araçlar olarak tanımlanır. Ticari araçların kullanım amaçlarının yanı sıra binek araçlardan ayıran belirli özellikler bulunur. Bu ayırıcı özelliklerden bazıları MTV (Motorlu Taşıt Vergisi), ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) ve KDV (Katma Değer Vergisi) giderleridir. Araç giderleri, işletmelerin Kurumlar Vergisi’nden düşebileceği kalemlerden biridir. Bu nedenle, işletmelerin ticari araca sahip olmadan önce etkili bir maliyet yönetimi için bu giderler hakkında bilgi sahibi olması önemlidir.
7194 Sayılı Kanun ile işletmelerin satın aldığı araçlara yönelik masrafların hangilerinin ve ne kadarının gider olarak gösterilebileceği hususunda sınırlamalar getirilir. Bu yazımızda, sizler için işletmelere ait ticari araçların MTV, ÖTV, KDV ve diğer temel giderlerinin neler olduğuna yer verdik.
MTV, araçların doğaya saldıkları emisyon oranı, araçtaki koltuk sayısı, yaşı ve ağırlığına bağlı olarak hesaplanan ve her sene belirlenip 2 taksit halinde ödenir. MTV giderinin hesabı kamyon, otobüs, otomobil gibi aracın modeline bağlı olarak farklılık gösteriyor. MTV hesaplanırken yaşının yanı sıra kamyonet, kamyon, çekici tipi araçların azami toplam ağırlığı; panelvan tipi araçların ise motor silindir hacmi dikkate alınır. İşletmeler için ticari araçların MTV maliyeti şu şekildedir:
Panelvan
Motor Silindir Hacmi |
1 - 6 Yaş |
7 - 15 Yaş |
16 ve üzeri yaş |
1900 cm³’e kadar |
1.675 TL |
1.045 TL |
621 TL |
1901 cm³ ve üzeri |
2.521 TL |
1.675 TL |
1.045 TL |
Kamyonet, Kamyon, Çekici
Azami Toplam Ağırlık |
1 - 6 Yaş |
7 - 15 Yaş |
16 ve üzeri yaş |
1.500 kg’a kadar |
1.127 TL |
748 TL |
367 TL |
1.501 - 3.500 kg’a kadar |
2.281 TL |
1.322 TL |
748 TL |
3.501 - 5.000 kg’a kadar |
3.427 TL |
2.852 TL |
1.127 TL |
5.001 - 10.000 kg’a kadar |
3.804 TL |
3.231 TL |
1.515 TL |
10.001 - 20.000 kg’a kadar |
4.572 TL |
3.804 TL |
2.281 TL |
20.000 kg ve üzeri |
5.719 TL |
4.572 TL |
2.657 TL |
İşletmeler satın alınan taşıt için takvim yılının ilk altı ayı içerisinde trafiğe kaydedilmiş ise takvim yılının başından itibaren; son altı ayı içerisinde kaydedilmiş ise son altı aylık dönemin başından itibaren vergiden yükümlüdür. Bu tarihlerde, MTV ödemesi iki eşit taksit olarak yapılır. Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nda ticari araçların gider olarak gösterilmesine yönelik bir düzenleme bulunmadığı için işletmeler ticari araçların MTV masraflarını gider olarak belirtebilirler.
ÖTV, araç satın alınırken yalnızca tek seferlik ödenen bir vergi türüdür. ÖTV bedelleri araçların diğer vergilerden bağımsız olarak araç fiyatına göre değişkenlik gösterse de son düzenlemeler doğrultusunda ticari araçlar %15’lık ÖTV oranına sahiptir. Vergi Usul Kanunu’na göre taşıtlar da maliyet bedeli ile değerlenir. Buna göre işletmeler tercihe bağlı olarak ödedikleri ÖTV’yi taşıtın maliyetine yükleyebilir veya doğrudan gider olarak gösterebilirler. Bir ticari aracın ÖTV gider hesabı ise şu şekilde yapılır:
** %15’lik oran ticari aracın türüne göre değişiklik gösterebilir.
Vergisiz satış tutarı 200.000 TL olan bir ticari araç için;
Toplam Tutar: 200.000 TL + (200.000 X %15 ÖTV) = 230.000 TL
ÖTV: 30.000 TL
Araçların KDV gideri, hesaplanırken öncelikle araç fiyatına ÖTV bedeli eklenir ve ortaya çıkan değer üzerinden hesaplanır. Ticari araç satın alınırken ödenen ve farklılık göstermeyen ÖTV oranına benzer şekilde KDV oranı da sabittir. 2021 yılında KDV geçen yıllarda olduğu gibi %18’lik bir orana sahiptir. Bir aracın KDV oranına bağlı olarak ortaya çıkan gider hesabı aşağıdaki örnek ile açıklanıyor:
Vergisiz satış tutarı 200.000 TL olan bir ticari araç için;
Toplam Tutar: (200.000 X %15 ÖTV) + %18 KDV = 271.400 TL
KDV: 41.400 TL
İşletmeler için ticari araçların vergi giderleri dışında belirli giderleri bulunur. Bu giderlerden bazıları gerekli olan bazıları da pek çok avantajı beraberinde getiren ve işletmenin tercihine bağlı olan giderlerdir. Köprü veya otoyol geçiş ücretleri, araç bakım ve tamiri, araç sigortası gibi giderler gerekliyken; işletmenin tercihine bağlı çözümlere yönelik giderler ise işletmenin ihtiyaçlarını karşılarken yakıt tüketimi, faturalandırma gibi çeşitli konularda avantajları da beraberinde getiriyor. Bu çözümlerden bir tanesi taşıt tanıma sistemidir.
Multinet UP’ın akaryakıt çözümü olan MultiPetrol ile Türkiye’nin ilk taşıt tanıma sistemi olan Shell Taşıt Tanıma Sistemi’ne katılabilirsiniz. Şirket araçlarınıza Türkiye genelinde 1000’e yakın Shell TTS ile donatılmış Shell istasyonlarından araçtan inmeden yakıt alabilirken araçlarınızın yakıt alım, tüketim gibi tüm kontrollerini online olarak yapabilirsiniz. Shell TTS ile faydalanabileceğiniz diğer avantajlar ise şu şekildedir:
Şirket araç sayısı farketmeksizin MultiPetrol ile Shell kalitesi ve avantajlarından faydalanabilirsiniz. Size özel ödeme koşulları ve fiyat teklifleri için başvurunuzu hemen yapabilirsiniz.
Hizmet sağlayıcılar, SMS ve e-posta gibi yöntemler aracılığıyla müşterileriyle iletişime geçer. Gerçek ve tüzel kişilerin ticari faaliyetleri kapsamında gönderdiği bu mesajlara elektronik ileti denir. Ticari elektronik iletiler, sadece alıcıların onay vermesi durumunda gönderilir.