Ortak Girişim Nedir, Özellikleri Nelerdir?

Çeşitli etkenlere bağlı olarak dünya ticareti zaman içerisinde büyük gelişim ve değişim gösterdi. Bu süreçte artan iş hacmi, rekabet ve ciro ise şirketler arasında farklı ticari ilişkilerin ve iş modellerinin ortaya çıkmasını sağladı. Özellikle iş süreçlerinde yararlanılan teknolojinin geliştiği, tedarik sürecinin yoğunlaştığı, müşteri hacminin ve buna bağlı olarak da rekabetin arttığı iş dünyasında şirketler tek başına hem mali hem de teknik açıdan yeterli olamayabiliyor.

Ortak girişim, şirketlerin ticari faaliyetlerini devam ettirmek, etkinliğini artırmak, mali ve teknik açıdan destek almak adına ortaya çıkan bir tür ticari ilişki ve iş modeli olarak tanımlanıyor. Ortak girişimde bulunmak isteyen şirketler bu faaliyeti farklı şekillerde yerine getirebiliyorlar. Bu yazımızda sizler için ortak girişim kavramını, özelliklerini ve yapısını ayrıntılı bir şekilde ele aldık.

Ortak Girişim Nedir?

Ortak girişim kavramı için İngilizcedeki karşılığı olan “joint venture” kavramı da kullanılabiliyor. Ortak girişim, günümüz rekabet ortamında iş süreçlerini devam ettirebilmek, daha fazla başarı elde etmek veya pazar alanını büyütmek isteyen iki veya daha fazla işletmenin bir araya gelmesi olarak tanımlanıyor. Bu iş modelinde iki veya daha fazla işletme veya girişimci iş sürecini eşit veya farklı oranlarda yatırım yaparak birlikte yürütürler. Temelde bu iş modelindeki tüm kâr, zarar, risk ve faydalar söz konusu yatırımın oranına göre değişiklik gösterir. Yatırım oranı yüksek olan paydaşın kâr ve zarar oranı da diğer paydaşlara göre daha yüksek olur.

Ortak Girişimin Amacı Nedir?

En az iki girişimci veya şirketin bir araya gelmesi olarak tanımlanan ortak girişimin temel amacı rekabet ortamındaki ortak bir iş sürecinin daha uyumlu ve verimli bir şekilde yürütülmesidir. Bu temel amaca ek olarak yeni veya gelişmekte olan pazar alanlarına girmek, yatırımlardaki risk faktörünü azaltmak, kaynakları daha etkin bir şekilde kullanmak, maliyetleri düşürmek ve üretimi artırmak ortak girişimin amaçları arasında yer alıyor.

Ortak Girişimin Özellikleri Nelerdir?

Ortak girişim modelinin yapısı bir şirketin hedefler, yönetim süreci ve ortaklar arasındaki hukuki ilişkiler çerçevesinde değerlendirilebilir. Ortak girişimde iş süreçlerinin uygun bir şekilde gerçekleştirilmesinde ortak hedef, beklenti ve bu doğrultuda izlenecek yolların belirlenmesi oldukça önemlidir. Bununla birlikte, ortak girişim olarak kurulacak şirketin işleyişi için hazırlanacak sözleşmede açık ve net olması, paydaşların ne kadar değer katacağı ve yönetim süreci belirlenmesi gerekiyor.

Ortak girişime Borçlar Kanunu içerisinde adi şirkete yönelik kurallar uygulandığı için gerçekleştirilecek düzenlemelerin bu hükümler doğrultusunda olması gerekiyor. Ortak girişimin yapısını oluşturan bu kurallar çerçevesinde sermaye, kâr dağıtımı, yönetim ve kararlar açısından işleyiş şu şekildedir:

Sermaye: Ortak girişimde ortaklar sermaye paylarını nakit, mal veya hizmet olarak koyabiliyorlar. Temel sözleşmenin aksine bir hüküm bulunmuyorsa sermayelerin birbirine eşit olması gerekiyor.

Kâr Dağıtımı: Ortak girişim modelinde ortakların şirkete ait tüm kazançları aralarında paylaşması gerekiyor. Yönetici olarak görev yapan kişi veya kişiler her yıl en az bir kez hesap vererek paydaşların kâr paylarının dağıtımını gerçekleştirir.  

Yönetim: Ortak girişimde işletme tek ortak tarafından veya görevlendirilen ortaklar tarafından yönetilebiliyor. Bununla birlikte, yönetim ortaklar dışında üçüncü bir kişiye de bırakılabiliyor. 

Kararlar: Kararlar ortak girişimde tüm ortakların oybirliği ile alınır. Temel sözleşmede kararların oy çokluğu ile alınabileceği yönünde bir madde yer alıyorsa, kararlar bu doğrultuda alınabilir.

Ortak Girişimin Avantajları Nelerdir?

Ortak girişim işbirliği modelinin şirketlere ve girişimcilere sağladı hem finansal hem de operasyonel çeşitli avantajlar bulunuyor. Ortak girişimin bu avantajları şu şekilde sıralanabilir:

• Ortak girişimin yerli ve yabancı ortak ile yapılabilir ve bu sayede gelişmiş teknolojiye erişim, etkin kaynak bulma, pazar genişletme gibi imkânlar elde edilebilir.
• İşbirliği yapan ortaklar sayesinde iş süreçlerinde ortaya çıkan maliyetlerin ve finansal risk oranının azalması sağlanabilir.
• İhtiyaçlara ve kaynaklara erişim diğer iş modellerine göre daha hızlı ve kolay olduğu için ortak girişim ile şirketler daha hızlı bir şekilde büyüyebiliyor.
• Ortam girişim işbirliği modeline sahip olan şirketler değişime ve yeni fırsatlara daha etkili bir şekilde uyum sağlayabiliyor.
• Küçük ve orta ölçekli işletmeler ortak girişim sayesinde iş dünyasındaki güçlü ve yıkıcı rekabetten korunabiliyor.

Ortak girişim, maliyet ve riskleri azaltırken, iş süreçlerinin etkinliğini ve başarı oranını artırdığı için özellikle farklı bir sektöre katılan şirketler, yeni kurulacak işletmeler veya  girişimciler için uygun bir işbirliği modeli olarak görülüyor. Şirketlerin ve girişimcilerin iş süreçlerine katkı sağlayacak inovasyon ve girişimcilik hakkında pratik bilgilere Multinet Up Blog sayfamız üzerinden ulaşabilir, hem finansal hem de operasyonel avantajları bulunan Multinet UP çözümlerini keşfedebilirsiniz.