ROI Nedir, Nasıl Hesaplanır?

Her başarılı yatırım şirketinizin büyümesine ve rekabet edebilme gücünün artmasına yardımcı olur. Yatırımların başarısının ölçülmesi noktasında da "ROI Nedir?" sorusu ile karşılaşılır. Kısaca yatırım getirisi olarak özetleyebileceğimiz ROI hakkında merak edilen soruları ve bilmeniz gerekenleri sizin için derledik.

ROI (Yatırım Getirisi) Nedir?

ROI ya da Türkçesi ile yatırım getirisi, şirketlerin yaptıkları yatırımların verimliliğini ve kârlılığını ölçmelerini sağlayan finansal bir metriktir. ROI ile şirketler yatırımlarına kıyasla ne kadar kâr ettiklerini oransal olarak görebilirler. Bu nedenle de özellikle pazarlama, satış ve iş geliştirme gibi departmanlar tarafından ROI hesaplaması sıkça kullanılan bir metriktir.

ROI'nin Açılımı Nedir?

ROI'nin açılımı "Return on Investment" şeklindedir. Bu terim, yatırımın geri dönüşü veya yatırımın getirisi şeklinde dilimize çevrilebilir. ROI, bir yatırımın ne oranda getiri sağladığını belirtir ve genellikle yüzde cinsinden ifade edilir.

ROI Ne Demek?

ROI, bir yatırımın performansını ölçmek için kullanılan temel bir metriktir. Kelime anlamı olarak ise yatırım getirisi anlamına gelir. Formülasyonun basit olması nedeniyle birçok alanda kullanılır.

ROI'nin Kullanım Alanları Nelerdir?

ROI genel olarak iş dünyasında finansal analizler yapabilmek için kullanılır.

1. Yatırım Değerlendirmesi: Şirketler yaptıkları yatırımların değerlemesini yapabilmek için sık sık ROI'den faydalanırlar. Böylece bir iş için yapılan toplam yatırım ile getiri hesaplanabilir ve projelerin kârlılıkları ortaya çıkar. Farklı projeler yapan şirketler, yatırım getirisini hesaplayarak karşılaştırma yapma imkanına da kavuşur.

2. Performans Ölçümü: Şirketin genel performansı ve departmanların performanslarını değerlendirebilmek için ROI'den yararlanılır. Böylece yatırımın maliyetine oranla ne kadar kârlı olduğu ve yatırımın verimliliğinin ne düzeyde olduğu analiz edilebilir.

3. Karar Alma: Şirketler, düzenli olarak yaptıkları ROI hesaplamasında veya hesaplamalarında yatırımın verimliliğini farklı alanlarda görebilirler. Böylece yeni yatırımlar yaparken ya da mevcut yatırımlarını değerlendirirken daha kolay karar alabilirler.

4. Kaynak Dağılımı: Şirketler genellikle yıllık, 6 aylık veya 3 aylık gibi periyotlar için bütçe belirlerler. Bütçenin en yüksek getiriyi sağlayabilmesi için projeleri önceliklendirebilir veya kârlı hale gelene kadar yeni işleri durdurabilirler.

Kaynak dağılımında daha iyi bir karar vermek istiyorsanız, "Fizibilite Nedir?" başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

ROI Nasıl Hesaplanır?

ROI hesaplaması, yatırımların etkinliğini değerlendirmek için kullanılan en temel yöntemlerdendir. Hesaplaması ise oldukça basit bir formüle dayanır. Net kazanç, yatırım maliyetine bölünür ve çıkan sonuç 100 ile çarpılır.

ROI Hesaplama Formülü

ROI hesaplamanın en yaygın formülü şöyledir:

ROI = (Net Kazanç / Yatırım Maliyeti) x 100

Bu formülde:

• Net Kazanç: Yatırımdan elde edilen toplam gelirden tüm masraflar çıkarılır.
• Yatırım Maliyeti: Yatırımı gerçekleştirmek için harcanan toplam tutardır.

ROI Hesaplaması Excel'de Nasıl Yapılır?

ROI hesaplayabilmek için öncelikle 3 sütun açmanız gerekiyor. Birinci sütunda "Yatırım Türü" yer almalı. İkinci sütunda ise "Net Kazanç" bulunmalıdır. Aşağıda yer alan formülü kullanarak kendi "ROI Hesaplayıcı" dosyanızı oluşturabilirsiniz.

=((B1/B2))/B3

Formülü uyguladıktan sonra, sonuç hücresini yüzde olarak formatlamayı unutmayın.

Örnek ROI Hesaplamaları

Bir örnek üzerinden ROI hesaplamasını inceleyelim:

Diyelim ki tüm vergileri dahil ederek 500.000 TL'ye bir taşınmaz satın aldınız ve 1 yıl sonra 800.000 TL'ye sattınız. Bu durumda:

Net Kazanç = 800.000 TL - 500.000 TL = 300.000 TL ROI = (300.000 TL / 500.000 TL) x 100 = %60

Kısacası bu yatırımın getirisi %60 olacaktır. Yani harcadığınız her 1 TL için 60 kuruş net kazanç elde etmişsiniz.

Return on Investment Hesaplamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

ROI hesaplarken şu noktalara dikkat etmek önemlidir:

1. Yatırım Süresi: Her yatırımın kârlı hale gelme süreci farklıdır. Bu nedenle de yatırımlar için sadece kısa vadeli değil, orta ve uzun vadeli yatırım hedefleri konulmalıdır. Bu düzeyde de hedef ROI'ler belirlenmelidir. Örneğin bir inşaat yatırımının kısa ve uzun vadeli ROI'si oldukça düşük olabilir. Ancak orta vadeli ROI'si yüksek belirlenebilir.

2. Tüm Maliyetler: Başlangıç maliyetleri ve devam eden masrafları dahil edin. Yani personel maliyeti, çalışanlara verilen yemek ücreti ya da ofis kirası gibi tüm maliyetler hesaba katılmalıdır.

3. Doğrudan ve Dolaylı Gelirler: Sadece satışlardan elde edilen gelirleri değil, marka bilinirliği gibi dolaylı getirileri de hesaba katmanız gerekir. Böylece yatırım verimliliğinin değerlendirilmesinde hatalar en aza inecektir.

4. Yatırım Riskleri: Her yatırımın belirli bir risk taşıdığını unutmamanız gerekir. Yatırım masrafı ve yatırımın getirisi, risklere göre değişiklik gösterebilmektedir. Yatırımdan gelen gelirler veya yol açtığı zararlar, risklerle doğru orantılı olarak yükselip düşebilir. Birçok uzman tarafından ifade edilen genel kabul ise risk arttıkça getirinin artması gerektiğidir.

5. Fırsat Maliyeti:Paranızı başka bir yerde değerlendirme fırsatını da düşünmeniz önemlidir. Herhangi bir yatırımın getirisini tahmini olarak hesaplarken aynı yatırım ile farklı bir iş modelinde ne kadar bir getiriye sahip olabileceğinizi de değerlendirmeniz yararlı olacaktır.

Yatırımın getirisini hesaplarken unutulmaması gereken husus, çalışan maliyetleridir. Tüm maliyetler içerisinde çalışan maliyetlerinin de yer alması gerekir. Çalışanlarınızın ortalama maliyetlerini öğrenmek için işveren maliyeti başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

Şirketinizde emekli çalışanlar bulunuyorsa "Emekli Çalışan Maliyeti" yazımızı kontrol etmeniz gerekir.

Çalışan maliyetlerinizi hesaplarken yemek kartı, hediye kartı, giyim kartı ve market kartı gibi yan hakları da dahil etmeniz gerekmektedir.

MultiNet Yemek Kartı ile Çalışan Maliyetlerinizi Düşürün!

Binlerce şirketin tercih ettiği MultiNet yemek kartı ile çalışanlarınızın yemek ödemelerini kolayca yapabilir, %100'e varan vergi avantajından yararlanabilirsiz. Böylece maliyet kalemlerinizde tasarruf etmiş ve ROI'nizi yükseltmiş olursunuz.

ROI Değeri Kaç Olmalı?

Sektörel dinamiklere göre ROI hedeflenmelidir. Örneğin bir rekabetin düşük olduğu bir sektörde pazar lideri olma hedefi varsa ROI büyük bir ihtimalle düşük çıkacaktır. Bu nedenle de şirketler için genel bir oran vermek doğru olmayacaktır.

ROI'nin Avantajları ve Dezavantajları

ROI kullanmanın en büyük avantajı kuşkusuz şirketlere yatırımları değerlendirme sürecinde kolaylık tanımasıdır. Şirketler, ROI sayesinde farklı alanlarda yaptıkları yatırımların getirisini kolayca karşılaştırabilir ve yatırım yapacakları alanları çok daha kolay belirleyebilir. Ancak diğer birçok metrikte olduğu gibi yatırım getirisi hesaplamada da çeşitli dezavantajlar vardır. Bunların başında da ROI sınırlamaları gelir. Çünkü ROI genellikle kısa vadeli değerlemelere odaklanır. Bu nedenle de tek başına iş kararları vermek için yeterli bir metrik değildir.

ROI Hesaplamanın Faydaları Nelerdir?

Return on Investment hesaplamanın şirketler için birçok avantajı bulunur. Öncelikle şirketler, farklı yatırım seçeneklerini kolayca karşılaştırabilir ve kârlılık oranları hakkında bilgi sahibi olabilirler. ROI ile departmanların performansını ölçebilir ve OKR veya KPI gibi hedefler belirleyebilirsiniz. Böylece terfi ve yeni personel ihtiyaçlarını belirleme gibi konularda metriklerden yararlanabilirsiniz.

Çalışanlarınızı için seçeceğiniz terfi ödüllerindeMultiGift hediye kartını tercih edip %45'e varan vergi avantajından yararlanabileceğinizi de unutmayın! Böylece maliyetlerinizi düşürebilir ve ROI'nizi yükseltebilirsiniz.

Son olarak ROI, şirketlerin mevcut projelerinin ve yatırımlarının performansını izlemelerine ve stratejik hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını değerlendirmelerine yardımcı olur. Aynı zamanda, potansiyel riskleri ve getirileri karşılaştırarak daha bilinçli risk yönetimi sağlar.

ROI Hesaplamanın Dezavantajları Nelerdir?

ROI'nin bazı sınırlamaları olduğunu da unutmamak gerekir. ROI'nin en önemli dezavantajı genellikle uzun vade yerine kısa vadeli yatırımlara odaklanmasıdır. Ancak her iş kolunda kısa vadeli hedeflere yüksek ROI belirlenmesi mantıklı değildir. Çünkü beklenen kârlılık bazı sektörlerde orta ya da uzun vadede gerçekleşebilir.

ROI'nin bir diğer dezavantajı ise sadece finansal getirilere odaklanmasıdır. Bir şirket yüksek ROI'ye sahip olsa bile müşteri memnuniyetinin düşük olması veya teknolojik olarak kendini yenileyememesi gibi problemler nedeniyle gelecekte sorunlarla karşılaşabilir.

Son olarak şirket ve departmanlar için ROI hedefleri belirlenirken öngörülmeyen maliyetlere de dikkat edilmesi gerekir. Çünkü şirketler, karşılaştıkları her maliyet kalemini ROI'ye dahil eder. Ancak önceden keşfedilmemiş veya olası görülmemiş maliyetler, hedeflenen ROI'den uzaklaşılmasına neden olabilir.

ROI ile ROAS'ın Farkı Nedir?

ROI ve ROAS (Return on Ad Spend) pazarlama dünyası açısından birbirinin muadili olarak görünse de aslında birbirlerinden farklı metriklerdir. ROI, bir yatırımın tüm giderleri ve gelirleri ile ulaşılan metriktir. ROAS ise bir yatırımın reklam kampanyaları ve/veya reklam kampanyaları ile elde yapılan gelirler ve aynı kampanya/kampanyalar için yapılan harcamaların bölünmesi ile elde edilir.

Kısacası ROAS sadece reklam üzerinden elde edilen getiriyi hesaplamanıza yardımcı olur ve reklamların optimize edilebilmesi için kullanılır.