Tevkifatlı Fatura Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Ticaretle uğraşan işletmeler sık sık tevkifat terimi ile karşılaşmaktadır. Tevkifatlı fatura süreçlerini genel olarak muhasebeciler takip etmektedir. Ancak ticaretle uğraşan herkes “Tevkifatlı fatura nedir?” sorusunun cevabını alacak verecek hesaplamalarını daha sağlıklı yürütülebilmesi adına bilmelidir. 

Tevkifat Nedir?

Tevkifat kelime anlamı olarak para ile ilgili kesintilerdir. Vergi ve muhasebe alanında ise bölüşme ve kesinti yapma anlamında kullanılır.

Tevkifatlı Fatura Nedir?

Bir mal ya da hizmet alımı veya yapım işleri alımından sonra ortaya çıkan ve devlete ödenmesi gereken katma değer vergisinin (KDV) tamamının satıcı tarafından ödenmesi yerine bir kısmının alıcı tarafından ödenmesi halinde kesilen fatura tipidir. KDV'nin alıcı tarafından ne kadarlık kısmı ödenmesi gerektiği güncel olarak Resmi Gazete'de yayınlanan veriler ile belirlenmektedir. Örneğin; şirketinize veya kurumunuza temizlik hizmet alımı yaptıysanız tevkifat oranı 9/10'dur. Bu da toplam KDV'nin 9/10 ve 1/10 şeklinde bölüşülmesi anlamına gelmektedir. 

Tevfikat Türleri Nelerdir?

Tevkifat türleri ikiye ayrılmaktadır. 

1. Gelir Vergisi Tevkifatı: Bu tevkifat türü Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinde geçmektedir. 
2. KDV Tevkifatı: Bu KDV tevkifatı güncel oranları Resmi Gazete’de yayınlanarak halka duyurulmaktadır. Bu oranlar kullanılarak işlem yapılmalıdır.

KDV tevkifatları da kendi içerisinde ikiye ayrılmaktadır. Bunlar şöyle sıralanır:

1. Tam Tevkifat: Söz konusu işin tüm KDV tutarının alıcı tarafından devlete ödendiği tevkifat türüdür.
2. Kısmi Tevkifat: Söz konusu işin sonunda kesilecek faturanın toplam KDV'sinin alıcı ve satıcı arasında bölüşülmesidir.

Gelir Vergisi Tevkifatı Nedir?

Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde yer alan gelir çeşitlerinden, aynı yasa içinde yer alan kesintiler gelir vergisi tevkifatı olarak adlandırılmaktadır. Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi gereğince gelir türleri üzerinden Cumhurbaşkanlığı Kabinesi tarafından belirlenmiş olan oranlarda yapılan kesinti türüdür. 

Tevkifatlı Fatura Nasıl Kesilir?

Fatura kesilmeden önce ilgili işin hangi tevkifat oranı ile yapıldığı yani hangi kapsamda yapıldığı çok önemlidir.  Örneğin; güvenlik hizmeti satın alındığında tevkifat oranı 9/10 iken yemek hizmeti satın alındığında tevkifat oranı 5/10’dur. Ayrıca tevkifatlı fatura keserken KDV yazan bölüme tevkifat oranı mutlaka yazılmalıdır.

Tevkifatlı Fatura Nasıl Hesaplanır?

Tevkifatlı fatura oluştururken öncelikle yapılan işin tevkifat oranı güncel olarak Resmi Gazete’den alınmalıdır. Bu oran belli olduktan sonra işin toplam bedeli ile KDV’si ne ise hesaplanmalıdır. Hesaplanan KDV’nin Resmi Gazete’den alınan oranına göre satıcı KDV dahil anlaştığı bedelden tevkifat oranında bir kesinti yapılarak ödemesini almaktadır. 

Ancak ufak bir istisna vardır. KDV dahil toplam bedeli 2.000 TL altında olan satın almalarda kısmi tevkifat var ise bu tevkifat oranları bölüşülmez ve satış KDV’li olarak fatura edilir. 2.000 TL’nin altındaki tam tevkifatlı işlemlerde ise KDV’nin tamamı istisnasız olarak alıcı tarafından ödenir.

Tevkifatlı Fatura Hesaplama Örneği 

Tevkifat hesaplamasına bir örnek verecek olursak A kurumunun 2.000 TL değerinde servis taşımacılığı hizmetini B şirketinden satın aldığını varsayalım. B şirketinin normal şartlarda işin sonunda %18 KDV’li olarak fatura kesmesi gerekmektedir. Yani 2.360 TL değerinde bir faturalandırma yapmalıdır. Ancak A kurumu işin kapsamı gereği tevkifatlı fatura almak zorunda olduğu için 360 TL olan KDV tutarını 5/10 oranında kısmi olarak devlete ödemek zorundadır. Bu durumda B şirketi fatura keserken bu durumu göz önünde bulundurmalı ve net ödeme olarak 2.180 TL şeklinde fatura kesmelidir. Aradaki 180 TL’nin tevkifat oranıyla birlikte faturada gösterilmesi gerekmektedir.

Kimler Tevkifat Yapmalıdır?

Günümüzde tevkifat yapan kurum ve şirketler şu şekildedir;

1. KDV mükellefleri (sadece sorumlu sıfatıyla KDV ödeyenler bu kapsama dahil değildir)
2. Belirlenmiş alıcılar (KDV mükellefi olsun olmasın):
   1. 5018 sayılı Kanuna ekli cetvellerde yer alan idare, kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri ve bunların teşkil ettikleri birlikler, belediyelerin teşkil ettikleri birlikler ile köylere hizmet götürme birlikleri,
   2. Yukarıda sayılanlar dışındaki, kanunla veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle kurulan kamu kurum ve kuruluşları,
   3. Döner sermayeli kuruluşlar,
   4. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları,
   5. Kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları,
   6. Bankalar,
   7. Sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri,
   8. Sendikalar ve üst kuruluşları,
   9. Vakıf üniversiteleri,
   10. Mobil elektronik haberleşme işletmecileri,
   11. Büyükşehir belediyelerinin su ve kanalizasyon idareleri,
   12. Kamu iktisadi teşebbüsleri (Kamu İktisadi Kuruluşları, İktisadi Devlet Teşekkülleri),
   13. Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar,
   14. Türkiye Varlık Fonu ile alt fonlara devredilen kuruluşlar,
   15. Organize sanayi bölgeleri ile menkul kıymetler, vadeli işlemler borsaları dahil bütün borsalar,
   16. Yarıdan fazla hissesi doğrudan yukarıda sayılan idare, kurum ve kuruluşlara ait olan (tek başına ya da birlikte) kurum, kuruluş ve işletmeler,
   17. Payları Borsa İstanbul (BİST) A.Ş.nde işlem gören şirketler,
   18. Kalkınma ve yatırım ajansları.

Tevkifat Uygulanabilecek İşlemler Nelerdir?

Tevkifat yapılabilecek işlemlerden bazıları şu şekildedir:

• Profesyonel ve Amatör spor kulüplerine oyuncularının formalarında gösterilmek, şahıslara veya kuruluşlara ait bina, arsa, arazi gibi yerlerde duvarlara yazılmak, pano olarak yerleştirilmek, gerçek veya tüzel kişiler tarafından yayımlanan dergi, kitap gibi yazılı eserlerde yayınlanmak ve benzeri şekillerde reklâm verme
• İşgücü temin hizmeti
• Özel güvenlik hizmetleri
• Pamuk, tiftik, yün ve yapağı ile ham post ve deri teslimleri
• Yemek servisi ve organizasyon hizmetleri
• Fason olarak yaptırılan tekstil ve konfeksiyon işleri, çanta ve ayakkabı dikim işleri ve bu işlere aracılık hizmetleri
• Yapı denetim hizmetleri
• Turistik mağazalara verilen müşteri bulma/götürme hizmeti
• Temizlik, çevre ve bahçe bakım hizmetleri
• Yapım işleri ile bu işlere ilişkin mühendislik mimarlık ve etüt-proje hizmetleri
• Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarım hizmetleri
• Etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim ve benzeri hizmetler
• Profesyonel spor kulüplerinin yayın, reklam ve isim hakkı gelirlerine konu işlemleri
• Servis taşımacılığı hizmeti
• Her türlü baskı ve basım hizmetleri
• Bakır, çinko ve alüminyum kurşun ürünlerinin teslimi
• Metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt ve cam hurda ve atıklardan elde edilen hammadde teslimi
• Ağaç ve orman ürünleri teslimi
• Ticari Reklam Hizmetleri
• Demir-Çelik Ürünlerinin Teslimi
• KDV mükellefleri tarafından, 5018 sayılı kanuna ekli cetveller kapsamındaki idare, kurum ve kuruşlara ifa edilen ve 117 sayılı tebliğde belirtilmeyen diğer bütün hizmet ifalarında Tevkifatlı fatura düzenlenme zorunluluğu bulunmaktadır.

Tevkifat uygulamak durumunda olan kişi ve kurumların bu uygulamaya uymaması halinde cezai yaptırımlarla karşılaşması muhtemeldir. Yanlış veya eksik bildirilen vergi tutarları, vergi ziayı cezası ve gecikme faizi ile birlikte tahsil edilmektedir.