Bedelli Askerlik İzni Nedir? Kaç Gün ve Kimler Yararlanabilir?

Bedelli askerlik izni, bedelli askerlikten yararlanan çalışanlara tanınan ve hizmet süresine bağlı olarak verilen ücretsiz izin hakkını ifade eder. Bedelli askerlik izni nedir sorusu hem çalışma hayatını hem de askerlik yükümlülüğünü aynı anda sürdüren bireyler açısından önem taşır. Mevzuat uyarınca bu izin 21 gün olarak uygulanır ve bu sürede iş sözleşmesi askıya alınır. Bedelli askerlik izni, kamu veya özel sektörde görev yapan ve bedelli askerlik başvurusu kabul edilen tüm çalışanlara yönelik olarak uygulanır.

Bedelli Askerlik Nedir? 

Bedelli askerlik, zorunlu askerlik hizmetini belirli bir ücret karşılığında ve kısa süreli temel eğitimle tamamlama imkânı sunan alternatif bir askerlik modelidir. Türkiye'de belirli dönemlerde yürürlüğe giren yasal düzenlemelerle uygulanır ve genellikle yaş, eğitim durumu ya da başvuru tarihi gibi kriterlere göre hak sahipliği belirlenir. Bu sistem hem yükümlünün kariyerini kesintiye uğratmadan askerlik görevini yerine getirmesini hem de devletin mali kaynak elde etmesini sağlar. Bedelli askerlik, özellikle çalışma hayatında aktif olan bireyler için askerlik yükümlülüğünü daha esnek şekilde yerine getirme avantajı sunar.

Bedelli Askerlikten Kimler Yararlanabilir?

Bedelli askerlik uygulaması, belirli yaş ve eğitim kriterlerini karşılayan yükümlülere kısa süreli temel eğitimle askerlik görevini tamamlama imkânı sunar. Uygulama hem kamu personelini hem özel sektör çalışanlarını kapsar ve izne ilişkin haklar İş Kanunu ile desteklenir. Bedelli askerlik izni süreci, ilgili mevzuata uygunluk taşıyan kişiler için belirli şartlara bağlıdır. Bu şartlar şu şekilde sıralanır:

• Başvurulacak yıl için belirlenen bedel tutarını ödeyen yükümlüler bu haktan yararlanabilir.
• Yoklama kaçağı ya da bakaya durumda olmayanlar başvuruda bulunabilir.
• Gerekli celp dönemine ilişkin sevk belgesi alınarak Milli Savunma Bakanlığı'nın belirlediği kışlaya teslim olunur.
• Yükümlü, 21 günlük temel eğitimi tamamlamakla yükümlüdür; yoklama işlemlerini eksiksiz tamamlamış olmalıdır.
• Lisans veya ön lisans mezunu olmak gibi eğitim şartı aranmaz; yalnızca yaş ve ödeme koşulları esas alınır.

Bu şartları karşılayan kişiler, çalıştıkları kuruma bedelli askerlik izni başvurusu yaparak yasal haklarını kullanabilir. Süreç boyunca iş sözleşmesi askıya alınır, ancak çalışanın kıdem süresi ve iş güvencesi korunur. Bu nedenle yükümlüler, izne ilişkin yasal zemini bilerek süreci güvenle yönetebilir.

Bedelli Askerlik İzni Kaç Gün?

Bedelli askerlik izni, çalışanın temel askerlik eğitimine katılacağı süre kadar belirlenir ve bu süre yasal olarak 21 gün olarak uygulanır. Bedelli askerlik izni kaç gün sorusunu yanıtlayan bu düzenleme, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında ücretsiz izin niteliği taşır. Çalışan, askerlik celp belgesini işverene sunduktan sonra bedelli askerlik izni başvurusu yaparak bu hakkı kullanabilir. İzin süresi boyunca iş akdi askıda kalır ve bu durum, çalışanın kıdemine ya da sözleşmesel haklarına doğrudan bir kayıp yaratmaz.

Özel Sektörde Çalışanlar için Bedelli Askerlik İzni

Özel sektörde çalışanlar, bedelli askerlik izni kapsamında 21 günlük temel askerlik eğitimi süresince ücretsiz izin kullanır. İşveren, çalışanın celp tarihini gösteren resmi belgeyi ibraz etmesiyle birlikte bu izni vermekle yükümlü olur. Özel sektör bedelli askerlik izni, 4857 sayılı İş Kanunu’na göre çalışanın askerlik görevi boyunca iş akdinin askıya alınması şeklinde uygulanır. Bu süreçte çalışanın kıdem hakkı korunur ancak ücret ödemesi yapılmaz ve sosyal güvenlik primleri çalışanın talebine göre farklı şekillerde yürütülür.

Kamu Çalışanları için Bedelli Askerlik İzni

Kamu çalışanları, bedelli askerlik hizmeti kapsamında 21 gün süreyle ücretsiz izin kullanma hakkına sahip olur. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca bu izin, çalışanın talebi ve resmi celp belgesi doğrultusunda ilgili kurum tarafından planlanır. Kamu çalışanları bedelli askerlik izni süresince memuriyet statüsü korunur ancak bu dönemde maaş ve özlük hakları durdurulur. İlgili birimler, iznin başlangıç ve bitiş tarihlerini netleştirerek personelin görevine kesintisiz dönüşünü sağlar.

Bedelli Askerlik İzni Şartları Nelerdir?

Bedelli askerlik izni şartları kısaca şöyle sıralanır: 

• Askerlik çağına gelmiş olmak,
• Aile hekimi ya da belirlenmiş sağlık kuruluşu tarafından “askerliğe elverişlidir” raporu almak,
• Başvuru tarihinden itibaren 2 ay içerisinde bedelli askerlik ücretinin tamamını peşin olarak yatırmak,
• Aktif sigortalı olmak,
• Celp belgesini zamanında ibraz etmek,
• 21 günlük eğitim süresini kapsayan izin için işveren veya işveren tarafına talep oluşturmak. 

Bedelli askerlik iznine ayrılan çalışanların izin süresi boyunca iş akdi askıda kalır ve bu durum hem kamu hem özel sektör çalışanları için geçerli olur.

İş Kanunu’na Göre Bedelli Askerlik İzni

4857 sayılı İş Kanunu, bedelli askerlik hizmeti kapsamında çalışanlara 21 gün süreyle ücretsiz izin hakkı tanır. İşveren, çalışanın resmi celp belgesini ibraz etmesiyle birlikte bu süreyi planlı şekilde uygular. Bu izin süresince iş akdi askıya alınır; ancak çalışan, askerlik dönüşünde işine kaldığı yerden devam eder. Bedelli askerlik izni, işçinin kıdem tazminatı ve diğer sosyal haklarını ortadan kaldırmaz, yalnızca ücret ve prim ödemelerinde geçici bir duraklama yaratır.

İşverenin Bedelli Askerlik İzni Verme Zorunluluğu Var mı?

İşveren, bedelli askerlik izni talebinde bulunan çalışanın resmi celp belgesini sunması durumunda bu izni vermekle yükümlü olur. 4857 sayılı İş Kanunu, askerlik görevi süresince iş sözleşmesinin askıya alınmasını ve çalışanın ücretsiz izinli sayılmasını açık şekilde düzenler. Bu kapsamda işveren, bedelli askerlik izni talebini keyfi gerekçelerle reddedemez, aksine yasal süreci takip ederek çalışanın hakkını tanır. İzin süresi boyunca iş güvencesi devam eder ve çalışan askerlik sonrası pozisyonuna geri döner.

Bedelli Askerlik İzni Ücretli mi, Ücretsiz mi?

Bedelli askerlik izni, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında ücretsiz izin olarak tanımlanır ve bu süreçte çalışana maaş ödemesi yapılmaz. Bedelli askerlik izni ücretli mi sorusu çalışanlar ve işverenler açısından önemli bir hukuki belirsizliği ortadan kaldırır. Bu süre boyunca iş akdi askıda kalır ancak çalışanın kıdemi korunur ve askerlik dönüşünde göreve başlama hakkı devam eder. Ücretsiz izin niteliği, işverenin yasal yükümlülüğünü netleştirirken çalışanın sosyal güvenlik primleri açısından da özel bir planlama gerektirir.

Ücretli İzin Alınabilir mi?

Bedelli askerlik izni, mevzuata göre ücretsiz izin kapsamında değerlendirilir ancak işveren, dilerse bu süreyi ücretli izin olarak tanımlayabilir. Bu durum tamamen işverenin inisiyatifine bağlıdır ve toplu iş sözleşmesi ya da iç yönetmeliklerde özel düzenlemeler yer alabilir. Bazı şirketler, çalışan bağlılığını artırmak veya sosyal hakları güçlendirmek adına bedelli askerlik izni süresince maaş ödemeye devam eder. Ancak kanunen böyle bir zorunluluk bulunmaz. Bu nedenle çalışanlar, izin başlamadan önce işverenle bu konuda yazılı mutabakata varmalıdır.

İşten Ayrılmadan Bedelli Askerlik Nasıl Yapılır?

Çalışanlar, işten ayrılmadan bedelli askerlik yapmak için resmi celp belgelerini işverene sunarak 21 günlük bedelli askerlik izni talebinde bulunur. Bu izin, İş Kanunu kapsamında ücretsiz olarak tanımlanır ve çalışanın iş sözleşmesi geçici olarak askıya alınır. Bu süreçte işten çıkış yapılmaz dolayısıyla kıdem tazminatı ya da ihbar süreci devreye girmez. Askerlik sonrası çalışan, işine kaldığı yerden devam eder ve tüm sosyal hakları korunur.

Bedelli Askerlik Sonrası İşe Dönüş Süreci

Bedelli askerlik süresi sona eren çalışan, 21 günlük eğitimin tamamlanmasının ardından işyerine yazılı bir dilekçeyle başvurarak görevine geri döner. 4857 sayılı İş Kanunu gereğince bedelli askerlik sonrası işe dönüş hakkı güvence altına alınır ve işveren, çalışanın talebini yerine getirmekle yükümlü olur. Çalışanın iş sözleşmesi, askerlik süresince askıya alınmış sayıldığı için dönüşte yeniden işe giriş yapılmaz, önceki sözleşme kaldığı yerden geçerliliğini sürdürür. Bu süreçte işveren, çalışanın görev ve haklarını aynı koşullarda sürdürecek şekilde planlama yapar.

İşe Dönüş Hakkı ve Yasal Süreç

4857 sayılı İş Kanunu, çalışanın askerlik nedeniyle kullandığı izni hukuki güvence altına alır. İlgili kanuna göre herhangi bir askeri veya kanuni ödev dolayısıyla işinden ayrılan çalışan, görev süresini tamamladıktan itibaren 2 ay içerisinde işe dönüş için başvurması gerekir. İşveren, işe başlama talebinde bulunan işçiyi başlatmalıdır. Ancak işe başlatmadığı takdirde 3 aylık ücret tutarında tazminat ödemesi gerekir. 

Bedelli Askerlik Sonrası Kıdem Tazminatı Alınabilir mi?

Çalışan, bedelli askerlik nedeniyle işten kendi isteğiyle ayrıldığında kıdem tazminatına hak kazanmaz ancak bu süreçte bedelli askerlik izni alarak iş akdini sürdürdüğünde kıdem hakkı kesintiye uğramaz. İş Kanunu’na göre Kıdem tazminatı, askere gidiş nedeniyle iş sözleşmesi feshedilirse ödenir fakat bedelli askerlik izni bu fesihten farklıdır çünkü iş akdi askıya alınır. Bu nedenle askerlik sonrası işe dönen çalışanın kıdem süresi korunur ve hizmet süresi devam eder. Eğer çalışan, bedelli askerlik gerekçesiyle istifa etmeyi tercih ederse bu durumda kıdem tazminatı hakkı doğmaz.

Bedelli Askerlik İzni Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Bedelli askerlik izni zorunlu mu?

Bedelli askerlik yapan çalışanın izin talebi, yasal dayanağa sahip olduğu için işveren açısından zorunlu bir uygulamayı beraberinde getirir. 4857 sayılı İş Kanunu, çalışanın askerlik nedeniyle ücretsiz izin kullanma hakkını açık şekilde tanımlar ve işverenin bu talebi reddetme yetkisi bulunmaz. Bedelli askerlik izni, celp belgesinin ibrazıyla birlikte resmiyet kazanır ve işveren, bu izni sağlamakla yükümlü olur. Uygulama zorunluluğu hem iş güvencesini hem de askerlik görevinin hukuki kapsamını korur.

İşveren bedelli askerlik izni vermek zorunda mı?

Bedelli askerlik izni, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilir ve işverenin bu konuda takdir yetkisi bulunmaz. Çalışan, askerlik celp belgesini sunduğunda, işveren ücretsiz izin talebini karşılamakla yükümlü olur. Bu izin, işverenin inisiyatifine bırakılmaz çünkü askerlik hizmeti anayasal bir yükümlülük olarak kabul edilir. Bu nedenle bedelli askerlik izni talebi, yasal çerçevede işvereni bağlar ve reddedilemez.

Bedelli askerlik sonrası işten çıkarılabilir miyim?

Bedelli askerlik izni kullanan çalışan, askerlik dönüşünde işine devam etme hakkına sahiptir ve bu süreçte işveren fesih işlemi başlatamaz. İş Kanunu’na göre askerlik nedeniyle ücretsiz izin kullanan bir çalışanın işe dönüş talebi, iş güvencesi kapsamında değerlendirilir. İşveren, çalışanın görevine devam etmesini engellerse bu durum haksız fesih sayılır ve 3 aylık ücreti tutarında tazminat ödemesi gerekir. Bu nedenle bedelli askerlik sonrası keyfi gerekçelerle işten çıkarma hukuken geçerli kabul edilmez.

Uyarı: Multinet Up Blog’da yer alan içeriğin yalnızca bilgi verme amaçlı olduğunu, bilgilerin Multinet Up Blog’un hazırlanma tarihindeki bilgilere dayanarak hazırlandığını ve bilgilerin daha sonra değişebileceğini unutmayınız!