Deflasyon Nedir, Neden Olur? Sonuçları Nelerdir?

Deflasyon, fiyatlar genel düzeyinde sürekli bir düşüş yaşanması olarak tanımlanır. Diğer bir ifadeyle deflasyon nedir sorusunun yanıtı, piyasada bulunan mal ve hizmetlerin sürekli ucuzlaması halidir. Deflasyonist ortamlarda mal ya da hizmet fiyatları ucuzlarken, fiyatların gerilemeye devam edeceği beklentisiyle bunlara olan talep de aynı şekilde düşer. Yani deflasyonun olduğu ekonomide mal ya da hizmet, fiyatı düştüğü halde alıcı bulamaz. Tüm bu tanımlardan anlaşılacağı üzere deflasyon tanımı, ekonomide enflasyonun tam tersi şekilde işler.

Deflasyonun Nedenleri Nelerdir?

Deflasyonun ortaya çıkmasında birden fazla etken rol oynayabilir. Merkez bankalarının aldığı kararlar doğrultusunda para ve kredi hacminin daraltılması, piyasadaki mal ve hizmetlerin genelinde fiyatların gerilemesine yol açabilir.

Fiyat düşüşlerinin bir diğer nedeni, toplam talepte yaşanan azalmadır. Bu tür bir durgunluk; kamu harcamalarının kısılması, borsada yaşanan değer kayıpları, tüketicilerin tasarruf eğiliminin artması veya para politikalarında sıkılaşmaya gidilmesi gibi faktörlerden kaynaklanabilir.

Ekonominin, piyasadaki para ve kredi miktarından daha hızlı büyümesi de fiyatların düşmesine neden olabilir. Bu durum genellikle teknolojik gelişmeler sayesinde verimliliğin arttığı ve teknoloji yoğun sektörlerin yaygınlaştığı dönemlerde görülür. Üretim süreçlerindeki verimlilik artışı maliyetleri azaltır ve bu durum tüketiciye daha düşük fiyatlar olarak yansır. Dolayısıyla, verimlilik artışı da deflasyona zemin hazırlayabilir.

Deflasyonun temel nedenleri kısaca şu şekilde özetlenebilir:

• Üretici ve tüketicilerin tasarruf eğiliminin güçlenmesi
• Para arzında yaşanan daralma
• Alım gücünün zayıflaması
• Dış talebin yetersiz kalması

Deflasyonun Sonuçları Nelerdir?

• Ekonomik durgunlukla birlikte deflasyon yaşayan ülkelerde milli gelir seviyesinde gerileme görülür.
  Satışların düşmesi ve stokların birikmesi, işletmelerin kârlılığını olumsuz etkiler.
  Şirket kârlarındaki azalma, zamanla istihdam kayıplarına ve işsizlik artışına yol açar.
• Tüketiciler, fiyatların ilerleyen dönemlerde daha da düşeceği beklentisiyle harcamalarını ertelemeye yönelir.
• Paranın değer kazanması, dış ticaret dengesinde bozulmalara neden olabilir.
• Piyasalardaki gerileme nedeniyle yatırımcılar yeni yatırımlar yerine, birikimlerini faiz getirisi sağlayan araçlarda değerlendirmeyi tercih eder; bu durum da toplam talebin daha da zayıflamasına yol açar.

Deflasyon Nasıl Önlenebilir?

• Kamu harcamalarının yükseltilmesiyle ekonomik hareketlilik desteklenebilir.
• Faiz oranlarının düşürülmesi, tüketim ve yatırım iştahını artırmaya yardımcı olabilir.
• Vergi yükünün hafifletilmesiyle harcamaların ve yatırımların canlanması sağlanabilir.
• Çalışanlara ödenen ücretlerin artırılması, talebin güçlenmesine katkı sunabilir.
• Uygulanan teşvik mekanizmaları aracılığıyla özel sektörün yatırım yapması özendirilebilir.

Multinet Up Blog’da yer alan içeriğin yalnızca bilgi verme amaçlı olduğunu, hukuki görüş ve tavsiye içermediğini, bilgilerin Multinet Up Blog’un hazırlanma tarihindeki mevzuata dayalı olduğunu ve zamanla mevzuat değişiklikleri ile ilgili kurumların görüşleri çerçevesinde güncelliğini yitirmiş olabileceğini bildiririz.